Kind hoort bij Moeder

Aan de basis van het probleem waar omgangshuizen mee van doen willen hebben staat het uit een vervlogen eeuw stammende familierecht, waar helaas nog in teveel gevallen een beroep op moet worden gedaan, omdat vooral moeders hun rancunes over de ruggen van kinderen uitleven op zogenaamd alcoholistische, gewelddadige en incestueuze vaders. Deze krijgen hun kinderen dus niet of nauwelijks meer te zien. Al decennia lang wordt tegen dit familie-‘recht’ geageerd door iedereen die hier maar enigszins mee te maken heeft (gehad), van dwaze vaders tot hooggeleerde heren en ja, ook dames. De essentie van hun kritiek is dat dit familierecht ervan uitgaat dat de enige ouder die er werkelijk toedoet de moeder is. Dan is het verder simpel: het kind hoort bij de moeder. Vader (maar ook het kind dat hem mist) blijft verweesd en maar al te vaak verdwaasd achter.

Vaderschap

Het bestaande familierecht kan zo functioneren omdat vaderschap geen enkele status heeft. Vader dient er alleen maar voor te zorgen dat er voor het gezin (ook na de scheiding) überhaupt vlees is om aan te snijden, meer niet. Het is natuurlijk aan vaders zelf om de verbetering van hun positie aan de orde te stellen, maar teveel vinden het (ook na de scheiding) vaak wel best zo. Dat bevestigt de moeder dan weer in haar superieure ouderschap en geen enkele minister van justitie ziet aanleiding het familierecht aan te passen. In Spanje is nu een wet aangenomen die stelt dat vaders na de geboorte van hun kind vijftien dagen zorgverlof krijgen, oplopend tot een maand in 2013. Actief vaderschap stelt vrouwen in staat om te gaan werken, stellen ze daar terecht, evenzeer als een goede opleiding dit doet. Groenlinks wil in Nederland een zorgverlof voor vaders van veertien dagen.
Wanneer, mee als gevolg van een dergelijke wet, voldoende zichtbaar wordt dat vaderschap daadwerkelijk iets voorstelt zal vaders’ positie (ook na een scheiding) minder kwetsbaar zijn. En zal ook aan moeder duidelijk worden dat haar ouderlijke superioriteit helemaal niet bestaat. En durft een minister van justitie het aan om het familierecht nu eens doorslaggevend in het belang van de kinderen (in plaats van de moeders) in te richten, zoals in aanzet onder het vorige kabinet door kamerlid Luchtenveld van de VVD in een wetsontwerp, dat helaas op wat kleinigheden sneuvelde in de Eerste Kamer, werd voorgesteld.

Gezinspartij

Het geneuzel waar Donner en het CDA tezelfdertijd mee kwam, en wat nu in de Kamer aan de orde is,  was ridicuul. Ook de huidige minister van justitie is van het CDA, gezinspartij bij uitstek en eigenlijk principieel tegen scheiding, laat staan dat ze willen meewerken aan een goede regeling hiervan. Een ouderschapsplan en bemiddeling is alles wat ze kunnen verzinnen, terwijl in aantallen gevallen het strafrecht van toepassing gemaakt zou moeten worden. Dus in Nederland kunnen moeders nog steeds doen wat ze willen. Alleen wanneer een Spaanse rechter beslist dat er sprake moet zijn van gelijkwaardig ouderschap kan Nederland uiteindelijk toch niet anders dan de moeder, die het kind al drie jaar in Nederland voor de in Spanje woonachtige vader verborgen houdt, opsluiten. Opmerkelijk eigenlijk dat de Nederlandse moeder die haar kind voor diens Italiaanse vader verborgen hield, ook al was aan hem door een Italiaanse en een Nederlandse rechter de volledige voogdij toegewezen, nog steeds vrij rondloopt.

Droeve uitwas

De meest droeve uitwas van een absurd familierecht en de ondergeschoven rol van vaders is het omgangshuis. Als was vader per definitie een crimineel die elk moment zijn gezin kan uitmoorden mag hij, onder toezicht(!), eens een uurtje zijn kind zien. In de meeste gevallen uitsluitend vanwege een van de moeder afkomstige ernstige lastercampagne (alcohol, gewelddadigheid, incest – prijsschieten!) jegens hem. Dit ‘contact’ wordt op video opgenomen, die later door een ‘deskundige’ van het omgangshuis met beide ouders wordt besproken. Alleen als pappa door het moederexamen heen komt mag hij naar twee uurtjes. Een beschamende, vernederende en familie(on-)recht bestendigende praktijk die zo snel mogelijk moet worden verboden. Het draagt bij aan het drama, in plaats van dat het iets oplost. Alleen een familierecht dat van gelijkwaardig ouderschap uitgaat, in een samenleving waar de maatschappelijke en politieke wil bestaat gelijkwaardig ouderschap ook daadwerkelijk vorm te geven, kan oplossingen bieden. Om te beginnen kunnen de omgangshuizen dan worden afgeschaft.