familierecht

Pootje badende homo-vaders? Zekers, de samenstelling van gezinnen in Nederland verandert in rap tempo, zoals onlangs al bleek uit het boek Liefde à la carte. Volgens de schrijvers leven we over een tijd in een land vol singles, exen, lesbo-moeders en homo-vaders. Tikje overdreven, maar toch. In elk geval een reden om je af te vragen hoe het is gesteld met de juridische positie van kinderen die opgroeien in niet-traditionele gezinnen? Vrij beroerd,  stelt juriste Machteld Vonk. Zij promoveert woensdag 19 december aan de universiteit Utrecht op dit onderwerp met een oproep om deze kinderen beter te beschermen. In dit artikel meer over de achtergronden van haar onderzoek. Een samenvatting van het proefschrift kun je alvast hier bekijken (pdf).

Fathers4Justice, de rebelse club van gescheiden vaders, stamt uit Engeland en als je het verhaal van Mark Harris hoort, weet je waarom. Toen de Britse rij-instructeur in 1993 thuis kwam van een voetbalwedstrijd, trof hij zijn huis aan alsof het pand door insluipers overhoop was gehaald. Kleding, meubels, tv – alles weg. Vrouw en zijn drie dochters? Ook verdwenen. Bij de politie kreeg Harris te horen dat zijn vrouw niet meer van hem hield en naar een huis in de buurt was verhuisd. Schrale troost: de kinderen kon hij zien zo vaak hij wilde, vertelden de agenten. Twee maanden later klopte zijn vrouw weer op hangende pootjes bij hem aan: ze wilde terug naar het leven dat ze samen deelden. Maar Mark wees haar verzoeningspoging af: hij was te geraakt, kon het niet meer opbrengen en zette een scheiding in gang. ‘Het kwam niet in me op dat kinderen een punt van discussie zouden vormen,’ zegt hij tegen de Daily Mail. ‘Ik kon ze zien wanneer ik wilde. Maar, later ontdekte ik dat mijn vrouw, via een advocaat, bezig was om mijn omgangsrecht in te perken met als reden dat het voor de kinderen verwarrend zou zijn om mij te zien.’ Opeenvolgende rechters gaven de vrouw gelijk. En zo begon een strijd die deze week is beslist. Na 10 jaar, 133 rechtszittingen voor 33 rechters, 2 gevangenisstraffen en 1 hongerstaking kan Mark Harris zijn kinderen weer zien. Hij is minstens de gelukkigste vader van Engeland. De ellende schreef hij van zich in het zojuist verschenen boek FAMILY Court Hell.

Hopelijk staat het fenomeen ver van je af maar, mocht je ooit in een scheiding belanden dan zul je je Vaderdag 2007 herinneren als een bijzondere dag. Een paar dagen geleden koos de Tweede Kamer eindelijk ondubbelzinnig voor een wetswijziging waarin ma & pa als gelijkwaardige ouders worden omschreven, in geval zij uit elkaar gaan. Bovenstaand filmpje, gemaakt door het (Gescheiden) Vader Kennis Centrum, legt de kwestie in een notedop uit.

Vaders gevaarlijk voor moeder en kind?

“Vooral vaders kunnen vluchten in geweld als ze hun kinderen dreigen te verliezen”,  luidt een van de onderkoppen bij het artikel ‘Verlaten ouder vlucht soms in geweld’, van Peter de Waard over het omgangshuis Zaandam en diens directrice Loes Michels, in de Volkskrant van 17/03/07. Dit statement suggereert een zekere wetenschappelijkheid, en tevens als zou een dergelijke gewelddadigheid besloten liggen in de persoonlijkheidsstructuur van vaders. Ze zijn gevaarlijk voor kinderen en moeders, zeker als de laatsten vinden dat hun kinderen maar beter tijdig voor die vader in veiligheid gebracht, c.q. bij hem vandaan ontvoerd kunnen worden. ‘Vader drinkt en heeft losse handjes’, is een klassieker. Het omgangshuis kan familiedrama’s voorkomen, beweert Loes Michiels.

Dat goed voorbeeld doet volgen wisten we al, maar een slecht voorbeeld? Vorige week nog werd de 6-jarige Noa met haar Italiaanse vader herenigd, na enkele weken in een schuilplaats te hebben gezeten met moeder Miranda. Deze week is de 7-jarige Aday aan de beurt om terug te keren naar zijn Spaanse vader. Het jongetje werd drie jaar geleden door moeder Marjorie Doorenbos meegenomen uit Spanje, terwijl het ouderlijk gezag over Aday op gezag van de rechter gedeeld moest worden. Gisteren besloot de rechtbank in Rotterdam haar voorarrest met twee weken te verlengen.

Eind vorig jaar ging het kerstwonder van moeder Janneke Schoonhoven in vervulling: na meer dan een half jaar in de Nederlandse ambassade in Damascus te hebben gebivakkeerd, keerden haar kinderen Sara en Ammar terug naar het warme nest in Oude Pekela. En kort daarna voltrok zich opnieuw een onverklaarbaar wonder. Twee weken na de terugkeer van haar kinderen, lag Janneke's boek Kom niet aan mijn kinderen al in de boekhandel. Voor vader Hisham, die er mee instemde zijn kinderen naar Nederland te laten vertrekken, heeft ze geen goed woord over: 'Hisham, je bent een hypocriete psychopaat, je bent ziek in je hoofd.'

In Oude Pekela hangen de vlaggen uit: de ‘verloren kinderen’ Sara en Ammar zijn terug. Maar in Damascus gaat vader Hisham El-Hafez donkere dagen tegemoet. Hij brengt de kerstdagen door in een stil huis met twee lege kinderbedden. Exclusief: het verhaal over de vader die zijn kinderen meenam naar Syrië.

Je moet er als vader natuurlijk niet aan denken: je huwelijk loopt op de klippen. De kinderen in Nederland gaan na een scheiding meestal nog steeds naar de vrouw. De vraag is dan: Hoevaak zul je dochter- of zoonlief nog zien? Daar hebben de Belgen nu misschien wel een oplossing voor. In ons buurland maken papa’s nu meer kans op een gedeelde opvoeding van het kind.

De Eerste Kamer heeft dinsdag 20 juni een voorstel afgewezen dat ouders verplicht de zorg voor hun kinderen gelijkwaardig te verdelen in geval van een scheiding. Het wetsvoorstel van VVD Kamerlid Ruud Luchtenveld is eind 2005 wel aangenomen door de Tweede Kamer. Alleen het CDA en de klein-christelijke partijen stemden toen tegen. 

VVD Tweede Kamerlid Ruud Luchtenveld blijft zijn wetsvoorstel dat de juridische positie van vaders aanmerkelijk verbetert als een leeuw verdedigen. De Tweede Kamer heeft zijn voorstel vorig jaar al aangenomen, morgen stemmen de leden van de Eerste Kamer. Maar de ´wijze senatoren´ zijn sceptisch over Luchtenvelds plan en dreigen het af te schieten. Daarom richt Luchtenveld zich nu met een dringende brief tot de leden van de Eerste Kamer.